Podejmując kwestię przebaczenia, jakiego każdy człowiek potrzebuje od Boga, konieczne jest spojrzenie na nie w perspektywie Bożego miłosierdzia jako na jeden z elementów zbawczego procesu człowieka.
W refleksji nad przebaczeniem widzianym w świetle Bożego miłosierdzia zechcemy, by pójść następującą drogą: Był taki moment w dziejach człowieka, że przebaczenie nie było potrzebne (harmonia stworzenia). Człowiek zburzył tę relację przez złe wykorzystanie swej wolności (grzech pierworodny). Bóg nie pozostawił jednak człowieka samego i wyszedł ku niemu (przebaczenie w Chrystusie). Przebaczenie to jest dostępne (w Kościele) w sposób zwyczajny, sakramentalny (sakrament pokuty i pojednania) i nadzwyczajny (poza sakramentalny). Posiada konkretne skutki antropologiczne (nowy człowiek). Boże przebaczenie jest niezbędne, aby dokonało się przebaczenie w relacjach międzyludzkich (jedno serce).
Teologia ma być refleksją w świetle wiary prowadzoną nad tajemnicą Boga w taki sposób, aby dawała odpowiedzi na najważniejsze pytania człowieka, niezależne od epoki. Doświadczenie ludzkości wskazuje na konfliktowość ludzkich relacji i konieczność rozwiązywania tych węzłów, również (albo przede wszystkim) przez umiejętność przebaczenia. W tych relacjach, naznaczonych prawdą o grzechu, nie brak rzeczywistego doświadczenia skutków zła ujawniającego się choćby w szydzeniu, pozbawianiu władzy, kłamstwie czy oszustwie. Zamiast rozgoryczenia z powodu czegoś, czego nie możemy usunąć ze świata raz na zawsze, chrześcijanie mają inną możliwość tworzenia i osiągania pokoju: przez przebaczenie, które nie bagatelizuje zła i nie cofa czegoś, co już się wydarzyło. Przebaczenie oznacza włączenie w relacje międzyludzkie Boga, który „odpuszcza wszystkie twoje winy” i „leczy wszystkie twe niemoce” (Ps 103,3). Dzięki wsparciu Bożej łaski człowiek posiada odpowiednią siłę, by wybaczać i umożliwiać kolejne początki tam, gdzie
wydaje się to ponad ludzkie siły.
ks. dr hab. Janusz Lekan, prof. KUL
– KUL, Wydział Teologii – Katedra Chrystologii i Personalizmu Chrześcijańskiego
